Kurtuluş-2026
Yönetmen ve senaryo: Emin Alper.
Oyuncular: Caner Cindoruk, Feyyaz Bulut, Berkay Ateş, Özlem Taş.
Artık sinemamızda “auteur-yönetmen” etiketini hak eden, Mehmet Alper’in Berlinale Gümüş Ayı ödüllü filmi “Kurtuluş” çok bekletmeden vizyona girdi. 2009 yılında yaşanmış bir katliamdan ilhamını alan senaryosunda, kapalı toplumlarda bir düşman yaratarak şiddetin meşrulaştırmasını ve bireylerin suç karşısındaki toplu suskunluğunu kısacası suça ortak olmasını anlatıyor. 2009 yılının 19 Mayıs günü Mardin’e bağlı Mazıdağı ilçesine bağlı Bilge Köyü’nde nişan törenini basan korucula kadın çocuk demeden 44 kişiyi öldürür. Devletin verdiği silahlarla yapılan bu katliam sonrası koruculuk sistemi tartışmaya açılır.
Hazırlanan resmi raporda yedi farklı unsurun bir araya gelmesi nedeniyle “sıra dışı bir olay” olma özelliği şöyle sıralanır: “bir anda 44 kişinin öldürülmesi, toplum için beklenmedik bir anda yaşanması, ölenler arasında çocuklar ve hamile kadınlar bulunması ve yakın mesafeden ateş edildiği için bu hedeflerin bilinerek seçilmesi, saldırıya uğrayanlarla zanlıların akraba olması, böyle bir vahşette birden fazla kişinin rol alması, olay anı olarak bir nişan töreni ve namaz sırasının seçilerek hedef alınanlar arasında aileden olmayan köy imamı ve konukların da öldürülmesi, olayın Mardin gibi bir hoşgörü ve huzur şehrinde meydana gelmesi.”
Emin Alper senaryosunda, Hazeran ve Bezari aileleri arasındaki husumeti temel alıyor. Hazeran ailesi teröre karşı koruculuk yapmayı kabul etmiş, devletten silah almıştır. Bezari’ler ise koruculuğu kabul etmemiş, topraklarını terk etmişlerdir. Bir süre sonra da geri dönmek zorunda kalmışlardır. Bu toprakları ekip, biçen, hasadını alan Hazeran’lar, bu toprakları geri vermek istemez. Köye zaman zaman gelen asker Hazeran’larla görüşür, teröre karşı yeni direktifler verir. Devletin desteği Hazeran’ları daha da pervasız yapar.
Erkeklerin zikir yaptıkları tarikat törenlerinde Şeyh Ferit (Feyyaz Duman) toplumsal yapıyı korumaya çalışsa bile, çevresindekilerin dolduruşuna gelen Mesut (Caner Cindoruk), şeyhliğin kendi hakkı olduğunu düşünür. Mesut gecelerini, kabuslarla geçiren psikolojisi bozuk bir adamdır ve zamanla katliamın baş aktörüne dönüşür. Liderlik vasfını hak ettiğini göstermek için çevresini şiddet dolu sözlerini dini, bir nevi kutsallık bahşettiği mesajlarla birleştirerek çevresini provoke eder.
DİN VE CEHALET ARASINA SIKIŞMIŞ BİREY
Kapalı bir çevrenin sıkışmışlığı içinde, beyni yıkanan bireylerin vicdan ve rasyonel düşünceden yoksun suçluya dönüşmesini Alper mükemmel bir sinema diliyle anlatıyor. Sert bir coğrafya içinde dar patikaların, sert kayalıkların tepesinde kurulu köyün medeniyetten uzak yapısını, emelleri doğrultusunda kullanan şeyh ve tarikat iş birliğini sabırla yansıtıyor. Kimlik kırılmalarını yakın ve uzak plan kadrajlarla anlatıyor. Sert doğa ortasında bireyin yalnızlığı ve çaresizliğini şiirsel kadrajlara dönüştürüyor.
Alper karakterlerinin hezeyanlarına, kabuslarına seyirciyi davet ediyor. Korku filmi esintileri taşıyan klostrofobik atmosferi, gece çekimleriyle, dar sıkışık mekanlarla tamamlıyor. Paranoyak bir dünyayı bilhassa ilk bölümde tekrara düşmekten çekinmeden, tempoyu yavaşlatarak seyirciye geçirmekte ısrar ediyor.
Görüntü yönetiminde Barış Ayger ve Ahmet Sesigürgil, kurguda Özcan Vardar, müzikte Christiaan Verbeek harika bir iş birliğine imza atmışlar.
Oyunculuklarda Mesut’a hayat veren Caner Cindoruk katman katman yükselen bir oyunculuk sergiliyor. Dalgın bakışlı durgun bir adamdan şiddetten beslenen bir lidere dönüşmesi çok etkileyici. Keza Şeyh Ferit’de Feyyaz Duman daha kısa süre almasına karşın çok iyi. Berkay Ateş (Yılmaz) ve Özlem Taş (Gülsüm) rollerinin hakkını veren oyuncular arasındalar. Ekip olarak oyunculuklar zaten mükemmel.
Emin Alper “Tepenin Ardı” ile başladığı küçük toplumların düşman yaratma hezeyanlarına, “Kurak Günler”’de taşranın suç ortaklığını eklemişti. Bu kez çıtayı daha da yükselterek “Kurtuluş”’ta bir Anadolu trajedisi olabilecek bir katliamı hatırlatıyor.
