ÖRTBAS: SAVAŞIN ÇİRKİN GERÇEKLERİ

Cover-Up- Belgesel-Netflix-2025

ABD emperyalizminin sınır tanımaz eylemlerinin peşine düşen araştırmacı gazetecilerinden olan Pulitzer Ödüllü Seymour Myron Hersh’in 60 yıllık kariyeri üzerine bir belgesel Cover-Up.

Örtbas edilen savaş suçlarının izini süren cesur, akıllı ve öncelikle vicdanlı bir insan Hersh. İlk olarak Vietnam Savaşı sırasında My Lai adlı bir köydeki toplu katliamın sistematik bir şekilde örtbas edilmesini ortaya çıkartır. Korkunç bir katliamdır iki yaşındaki çocuklar süngülenir. Arkasından Watergate skandalında önemli rol oynayan bilgilere ulaşır. Şili’de Allende’nin öldürülerek Pinochet faşist rejiminin iktidara gelmesinde Bakan Kissinger’ın oynadığı rolü çeşitli yazışmalar ve telefon kayıtlarıyla belgeler.  

Kariyeri boyunca haberin doğru olduğundan emin olmadan asla yayınlatmaz. Bunun yolu da mutlaka içeriden birilerinin bilgi sızdırmasıdır. O kimselerin adlarını artık hayatta olmasalar bile isimlerini sır gibi saklar Hersh. Hayatta olanlar için de sonuçların ölümcül olabileceğini açıkça söyler.

Laura Poitras ve Mark Obenhausen bol ödüllü belgesel yönetmenleri. “Citizenfour” ile En İyi Belgesel Oscar’ını kazanan ikilinin Hersh’ü belgesel için razı etmeleri oldukça uzun sürmüş. 2005’de yaptıkları teklif 20 yılın sonunda belgesele dönüşmüş.

Kısaca Sy yaptığı araştırmalarla sadece hükümet yetkililerini CIA, FBI gibi kurumları öfkelendirmez, şirket yolsuzlukları da hedefindedir. Gulf and Western şirketinin büyümesindeki yolsuzlukların ucu, New York Times’ın üst yönetimine dokununca gazeteden istifa etmek zorunda kalır. Hem de kimseye veda etmeden. Apar topar kapı önüne konulur. 

Biden döneminde Kuzey Boru Hattı’nın patlatılmasında CIA rolünü açıklayınca yine saldırıların, yalanlamaların hedefi olur.

Belgesel Hersh’ün büyük ölçüde gizli kalmış arşivlerinden, el yazısı notlardan çarpıcı arşiv görüntülerin eşliğinde ilerliyor. Yakın tarihin karanlık noktalarına çoğumuzun hatırladığı olaylara ışık tutuyor, dünün ve bugünün ABD emperyalizmi arasında bir değişim olmadığını gösteriyor. En son Irak savaşı sırasında Abu Gharib Hapishanesinde Iraklı tutuklulara yönelik ağır işkenceleri haber yapan Sy, ne yaparlarsa yapsınlar suçluların korunduğuna, gerekli cezaları almadıklarını söylüyor. Örneğin Calley, Vietnam’da 103 kişiyi öldürmekten suçlu bulunan çavuşun sadece birkaç ay hapiste kaldığını örnek gösteriyor.

Tüm bu haksızlıklara karşı bir şeyin değişmediğini bilseler de, yine de karşı duran müstesna insanlardan Sy Hersh.