Ruhların Kaçışı-Spirited Away-2001-
Yönetmen: Hayao Miyazaki.
Hayao Myazaki’nin baş yapıtı “Ruhların Kaçışı-Spirited Away” sevginin gücü ve insanların kimliklerini kaybetmesi üzerine emsalsiz mesajlar veren başyapıt düzeyinde bir animasyondur.
Hayao Miyazaki’nin hayal dünyasında insanlar şeffaflaşmış, ruhlarını yitirmiş suretlere dönüşmüşlerdir. Oburluk ve aç gözlülük insanları domuzlara dönüştüren günahlardır. Japon mitlerindeki tanrıların veya inanışların hüküm sürdüğü bir bu dünya kurgusunda başkarakter 10 yaşındaki kız çocuğu Chihiro anne ve babasıyla yeni evlerine doğru yaptıkları seyahat sırasında bir köyde dururlar. Mükellef bir ziyafet sofrası hazır onları beklemektedir. Anne ve babası oburca tıkınır ve sonunda birer domuza dönüşürler. İki dünya arasında sıkışıp kalan domuzlardır artık.
Sofranın yeni ruhlar kazanmak için cadı Yubaba kurulmuş bir tuzak olduğu anlaşılır. Chihiro anne ve babasını kurtarmak için çabalarken bilinmezlikle dolu bir mekana düşer. Buradaki insanlar da ruhsuzdur ve şeffaflaşmışlardır. Anne ve babasını tekrar insana dönüştürmek için Chihiro, Yubaba’nın hamamında çalışmaya başlar. Kendisine verilen her türlü işi itiraz etmeden yerine getirir. Şeffaf suretlerin yeniden görünür hale dönüşmeleri için kim oldukları hatırlamaları veya dünyevi bir yemeği yemeleri gerekir. Sevginin yerini bu dünyada oburluk ve aç gözlülük almıştır. Çamurdan akışkan varlık, dokuz kollu adam, şekilden şekle girebilen çeşitli varlıkların yer aldığı bu büyülü evrende Chihiro yetişkinliğe adım atar.
Nehir ejderhası Haku’ya duyduğu aşkla onu insana dönüştürür. Miyazaki herkesin para ve güç peşinde koştuğu bu dünyada gerçek kimliklerini unutmak durumundadır. Japonya’da çalışanlar gerçek adlarından vaz geçerek kendilerine verilen yeni adlarla devam ediyorlar. Bu şeklide ego yıkılarak yeni kimlikle kapitalizmin kölesine dönüşürler. Chihiro adını unutmayarak kendinden vaz geçmiyor yapılan tüm maddi tekliflere yüz vermiyor sadece anne ve babasını tekrar insana dönüştürmeye çabalıyor.
Miyazaki değişmez bir çevrecidir bu filmde de hamamın ziyaretçilerinden birisi çevre atıklarıyla kirlenmiş, kötü kokan bir nehir ruhudur. Pisliği temizlemek için güçlü bir temizliğe ihtiyaç vardır.
Japon animasyon dünyası harekete ve aksiyona dayanan Disney veya Pixar yapımlarından farklıdır. Yakın plan bakan gözlere sabitlenen kareler, yanaklardan süzülen göz yaşları insani olanı yansıtır. Karakterler korkuları, tedirginliği yansıtırlar. Süper güçlü kahraman duruşunu taklit etmezler. Tarifsiz, yıkıcı güçleri yoktur. Japon mitlerinin özünü, ders verici mesajlarına kilitlenirler. Miyazaki her şeyi elle çizip son aşamada çok az BS efektlerine başvurur.Miyazaki 2003’de Animasyon Oscar’ını kazanırken anti kapitalist mesajı yanında özgün çizgileriyle mükemmel CGI efektlerinin donandığı animasyonlara sıkı bir ders veriyordu.
