Son Cinayet-The Third Murder-(2017)-MUBİ
Yönetmen: Hirokazu Koreeda.
Oyuncular: Masahura Fukuyama, Yakusho Kuji, Suzu Hisose, Shinnosuke Mitsuschima.
Japon usta yönetmen Hirokazu Koreeda sıradan insanların yaşamlarından çıkardığı dramları şiirsel ve yumuşacık bir anlatımla sunar. Sessiz, sakin kadife gibi bir sinema dilidir. Kutsal aile içinde çatısı altında yaşananlar Japon Sineması’nın alameti farikasıdır. Bu konuya Koreeda’nın kayıtsız kalması mümkün olamazdı: “Benim Babam, Benim Oğlum-Like Father, Like Son” (2015), “Küçük Kız kardeşim-My Little Sister” (2013), “Arakçılar-Shoplifters”(2018), “Bebek Servisi-Beurokea”(2022)” “Saklı Gerçekler-La Vérite”(2019) gibi yapımlarında aile olma konusunu farklı bakış açılarıyla ele aldı.
“Son Cinayet-The Third Murder” (2017) ön planda hukuk ve gerçeklik konusuna tartışılacak bir bakış açısı getiriyor. Hukuk insanları gerçeğin mi yoksa hukuki stratejilerle bir davayı kazanmak peşinde midir?
Bir suçlunun suçunu itiraf etmesi ortada aleyhine kanıt olmadan onun suçlu olduğunu gösterir mi? Koreeda’nın varoluşsal düşüncelerini dile getirdiği diyaloglar “bazı insanlar suçlu doğar, bu yüzden hiç doğmamaları mı gerekir ?” filmin paralel temaları .
Koreeda’nın filmlerinde çok rastlanmayan bir şiddet sekansı açılışı yapar. Bir adam kafasına sert bir cisimle vurduğu bir adamı benzin dökerek yakar. Yüzüne sıçrayan kan izlerini elinin tersiyle siler. Polise verdiği ifadede patronunu kendisine haksızlık yaptığı için öldürdüğünü ve borçlarını ödeyebilmek için parasını çaldığını söyler. Kararlı bir ifadedir. Savcılık makamının Tomoaki Shigemori (Masahura Fukuyama) adlı bir avukata baş vurmasıyla olayın hukuksal akışı başlar. 30 yıl önce de yaşadığı kasabada iki tefeciyi öldürmüştür. Shigemori avukatın hakim babası o yıllarda suçluyu yargılamış, kısa bir ceza alarak ikinci bir şans vermiş.
Olay ne kadar açıklanmış gibi gözükse de bazı ayrıntılar avukatın kafasını karıştırır. Ölen adamın dul eşi 500 bin yen gibi bir parayı cinayetten iki hafta önce katilin hesabına neden yatırmıştır? Cüzdandaki benzin lekesi gibi ayrıntılar vardır. Mesele paraysa benzin dökmeden önce cüzdanı alması gerekmez miydi? Öldürülen adamın kızının olaylar içinde nasıl bir rolü var mıdır? Filmin katil kim şeklinde bir tematik peşinde olmadığı halde suçlunun değişken davranışları gergin bir atmosfer yaratıyor.
Sanık Misumi’yi canlandıran deneyimli Japon aktör Yakusho Kōji, yargıyı sorgulayan fakat kesin yorumlamaya meydan bırakmayan gizemli bir performans sergiliyor. Sırasıyla pişman bir katilden sistemin bir kurbanına ve hatta kötüyü öldüren bir anti-kahramana dönüşür. Hepsi yumuşak tavırlı oyunculuklarla çıkagelir karşımıza.
Filmin en etkileyici sekansları hapishane görüşme odasında yakın çekimde avukat ve müvekkilin yansımalarının bölücü camda üst üste geldiği bir dizi birebir diyalog sahnelerine dayanıyor. Avukat ve sanığın varoluş üzerine benzer düşünceleri paylaştığını vurgulayan diyaloglardır. Son sahnede gelen “sen boş bir tas mısın? sorusu derin bir felsefenin kısacık bir tanımlaması gibidir. Varoluşculuk felsefesinin ana fikri gibi yorumlanabilir: “varoluş özden önce gelir, insan varoluşunu seçebilen özgür bir varlıktır.” Camda yansımalar iki karakterin adeta birbirine dönüşümü olur.
Bir cinayet gizeminin tutarlı olmasını beklerken, “Son Cinayet”’in olay örgüsü, yeni bilgiler ve uzlaşmaya varılmış bakış açıları değiştikçe dava karmaşıklaşır, şüpheler artar. İnattan mı, bir borcu çözmek için mi yoksa ahlaklı bir davranış şekli olarak mı öldürdü? Cinayeti işlediği kesin mi? O değilse katil kim?
Kafa karıştıran çelişkiler filmin esas meselesinin bir “katil kim?” sorusunun cevabı üzerine kurulu olmadığı anlaşıldığında ortadan kalkıyor. Hukuk, vicdan ve varoluşsal sorgulamalar temel meseleler.
Cinemaskop çekilmiş filmin geniş plan çekimleri ve İtalyan piyanist ve besteci Ludovici Einaudi’nin tematik açılış müziği tek kelimeyle harika.
Bir cinayet örgüsü etrafında şiirsel bir anlatımın desteklediği varoluş sorgulamasını izlemek büyük bir keyif.
