Ferrari-(2023)
Yönetmen: Michael Mann.
Oyuncular: Adam Driver, Penélope Cruz, Shailen Woods, Patrick Dempsey.
Enzo Ferrari’nin yaşamından daha çok kurduğu otomobil sporu öyküsü anlamlıdır. Uzun yıllardır hazırlanan proje birçok nedenlerle rafa kaldırıldı. Artık 80’lerindeki Michael Mann 90’lı yılların başında senaryoyu eline almasına karşın proje bir türlü hayata geçememişti. 2023 tarihli bu filmin senaryosu 90’lı yılların başında Troy Martin Kennedy tarafından yazıldı ve aynı senaryo hiçbir değişim görmeden bu filmde kullanılmış. Bu arada 2009 yılında senaristin hayata veda ettiğini de belirtelim. Enzo rolü için görüşülen birçok oyuncu arasında Robert DeNiro’dan, Christian Bale’e, ondan Hugh Jackman’a kadar uzanan ve dikkat çekici jenerasyon farkları olan isimler. Sonunda yeni jenerasyonun “poker face” oyuncusu Adam Driver’da karar kılınıyor. Gucci’den sonra ikinci bir İtalyan ünlüye hayat veriyor.
Filmin diğer kilit karakteri Laura Ferrari içinse en son kertede Penelope Cruz seçiliyor. Öykü genel anlamda Ferrari için önemli 1957 yılına odaklanıyor. Başarısızlık halinde iflasın eşiğine gelmiş şirket. Ford ile anlaşma planları bile gündemde.
Öykü siyah beyaz titrek karelerle Enzo’nun yarışçılık döneminden arşiv görüntülerle açılıyor. Toz duman içinde eski yarış arabalarıyla geçen yarış kareleri. Sonrasında savaş sonrası kurulan İtalya’ya geçiyoruz, Ferrari’nin Enzo ve karısı Laura tarafından kurulduğu yıllardır. Herkesi normal binek otomobili zor bulduğu yıllarda, yarış arabası hayaliyle işe girişmişler. Saygı duyulacak bir cesaret örneği. Mali kriz içindeler, bunu aşabilmelerinin tek yolu rakipleri olan Masserati’yi geçmeleri. Her iki marka da yarış kazanabilmek ve bu yolla satışlarını arttırma peşindeler. O zamanın güvenlik önlemleri ve teknolojisi henüz yarışçıların yaşamlarını yeterince koruyabilecek düzeyde değil. Kelle koltukta gidiyorlar. Yarışlardan önce son mektuplarını yazıp bırakıyorlar.
Filmin odaklandığı paralel konu Enzo’nun özel yaşamı. Laura ile olan iş ortaklığı devam etse de özel yaşantıları berbat durumda. Ayrılamamışlar zira ortada büyük paraların döndüğü bir fabrika var. İkisi de sermayeye ortak. Oğullarının kronik bir hastalık sonucu hayatını kaybetmesi ilişkilerini çok kötü etkilemiş. Hatta bitirmiş. Anne Laura ö günden sora acısını yaşayan tipik Latin kadını. Acı, isyan içinde makyaj bile yapmıyor. Kızdığında kocasına silahı doğrultup ateş etme kafasını yaşıyor.
Enzo’da evlat kaybının acısını üzerinden atamamış, mümkün olan her sabah tek başına oğlunun mezarını ziyaret ediyor, orada duygularını ona anlatıyor.
Diğer tarafta Enzo’nun İngiliz asıllı Lina (Shailen Woody) ile 10 yılı aşkın süredir süren ilişkisi ve bir erkek çocuğu da var. Çocuğun soyadının Ferrari olmaması filmin farklı zamanlarında çift arasında tartışılan bir konu olarak karşımıza geliyor. Laura’nın ise bu yasak ilişkiden haberi yok.
İkinci yarı Brescia’dan başlayıp Roma’da biten 1000 millik “Mille Miglia” yarışıyla açılıyor. İlk kez 1928 yılında düzenlenen yarış yaşanan kazalar nedeniyle 1957 yılında iptal edilir. O yılki yarışta lastiği patlaması sonucu hızla yol kenarındaki seyirciler arasına giren Ferrari’nin iki pilotu ve 5’i çocuk 9 seyirci hayatını kaybeder. Yarışı Ferrari’nin diğer sürücüsü Patrick Dempsey’in canlandırdığı Trauffi kazanır. Bu sahneler olağanüstü bir teknik beceriyle çekilmiş. Arabaların kaza anına kadar olan çekişmesi de muhteşem. Yol kenarına savrulan cesetler güvenlik önlemlerinin olmadığı bir yarışın ne kadar acımasız olabileceğinin üzücü resmi. Kamera arkasındaki Oscar ödüllü Rrik Messerscmidt ve kurguda Pietro Scalia filmin en önemli kozları olmuş. Yarış sahneleri ve kurgunun ortaklaşa çalışması filmin bence sıradan biyografik akışını değiştiren unsurlar.
Adam Driver karakterine iç dünyası karmaşık, yarış işlerinde acımasız ruhu layıkıyla vermiş. Sessiz, durgun anları önemli kararlarına gebe. Güneş gözlüklerinin arkasında sanki kafasından geçenleri saklamaya çalışan soğuk kanlı bir adam var. Hiçbir terslik karşısında panik yok. Pilotlarını savaşa gider gibi hazırlıyor. Kalan sağlarla yola devam etmekte hiçbir sıkıntısı yok. Kazanmak uğruna her türlü riske girilir.
Filmin parlayan karakterinde ise Penelope Cruz geliyor. Laura’da acılı, patlayan bir kadını içten, doğal tam bir İtalyan gibi oynuyor. Her geçen yıl daha iyi performans sunuyor Cruz. Lina’da, Shailene Woody baskın karakter olmayan, sevecen bir kadına hayat vermiş.
Şahsen en çok La Scala temsilinden olan sahneleri beğendim. Acılı sahneden opera sahnesinden, Enzo’nun yaşamının çeşitli safhalarına olan paralellikler mükemmel kurgulanmış.
Michael Mann’ın sinematografisinin başyapıtları olan “Heat”, “Collateral”, “Ali” seviyesinde olmasa da akılda kalıcı yönleri olan bir Ferrari biyografisi.
