Coen Kardeşler’in Fargo’su 25 yaşına girerken, bu karanlık suç komedisini bu kadar unutulmaz kılan unsurlara ve onun zekice kotarılan aldatıcı basitliğinin altında ne var bir bakalım.
“Sözde gerçek” bir hikayeyle başlıyoruz. Minnesota’lı araba satıcısı Jerry Lundegaard’ı (William H. Macy) karısını kaçırmak için 2 paralı askeri (Steve Buscemi ve Peter Stormare) tutuyor. Zengin kayın babasının kızını kurtarmak için ödeyeceği fidyeyi ele geçirmeyi planlar. Söylemeye gerek yok, işler planlandığı gibi gitmiyor çünkü çok hamile olan şerif Marge Gunderson (En İyi Kadın Oyuncu Akademi Ödülü’nü kazanan Frances McDormand) suçun peşine düşüyor.
Gerçek bir hikaye değil
Tüm film gibi, hikayenin de aldatıcı bir basitliği var. Gerçekte, film 1987’de Minnesota’da gerçekleşen tek bir gerçek olaya dayanmıyor; daha çok, ustaca tek bir anlatıya harmanlanmış çeşitli gerçek olabilecek olayların bir karışımı.
Filmin ismi bile yanıltıcıdır; zira filmin neredeyse tamamı Minnesota’da geçer ve Fargo, Jerry ile paralı askerlerinin ilk buluşma noktası olarak hizmet eder.
Açılış sahnesi filmin ruh halini ve temposunu belirler. Siyah ekran tamamen beyaza döner ve Norveç halk şarkısına dayanan ürkütücü ve dramatik bir müzik teması eşliğinde yoğun karlı bir yolda giden bir arabayı yavaşça ortaya çıkarır. Bu, karlı, nordik ve lirik havayı tetiklerken aynı zamanda uğursuz ve dramatik bir his de katar.
Çekim seçimi ve çerçeveleme
Film boyunca kamera kullanımı oldukça basit ve durağan olsa da, görüntü yönetmeni Roger Deakins’in ustalıkla yaptığı çekim, seçimleri son derece çağrışımlı, izleyicinin karakterler arasındaki ilişkilere dair anlayışını derinleştiriyor.
Örneğin, ikinci sahnede, Jerry paralı askerlerle buluştuğu barda yakın çekimde filme alınırken , Buscemi ve Stormare daha uzaktan çekilmiştir. Bu, zavallı, ezik küçük adamın her gergin, başarısızlığa gebe hareketini gördüğümüz de suç dünyasının ikilemi ortaya çıkar. Bir yanda elini kana bulamaktan korkmayan iki suçlu ve onlarla ayni çemberde olan korkak, beceriksiz bir damat.
Çekim seçiminin etkili olduğu bir diğer yer ise Marge ve Jerry arasındaki 2. buluşmadır. Şerif Jerry’ye park yerindeki araba sayısını sorduğunda, Jerry giderek gerginleşir. Jerry yakın çekimde çekilir ve bu da onun Marge’a olan aşağılığını, korkularını ortaya koyar; Marge ise omzunun üzerinden görünür. Filmdeki oyunculuk gerçekten muhteşemdir.
3. sahnede, yakın çekim tam tersi şekilde kullanılır, Jerry arka planda bulanık bir şekilde gösterilirken, güçlü ve saldırgan bir şekilde gergin kayınpederi bir hokey maçını düşük açı yakın çekimde izler. Bu, Jerry’nin kayınpederine göre aşağılık ve önemsiz olduğunu ortaya koyar ve Jerry’nin bundan önceki sahnede paralı askerlere söylediği değersizliğini doğrular.
Hikaye Jerry’nin ters giden suçunu konu alırken, Marge filmin kalbi ve ruhudur. O, olabilecek en açık sözlü, basit, cana yakın ve sevgi dolu kişidir. Coen kardeşler, Marge’ı anlamlı bir insan bağlantısı olan tek karakter yaparak filmin kahramanı ve ahlaki merkezi olarak belirlerler. Marge’ın kocası Norm Son-of-a-Gunderson ile olduğu her sahnede, birbirleriyle konuştukları sırada her zaman birlikte çekilirler, diğer herkesin diyaloglarında ise her karakter ayrı ayrı çekilmiştir. Karı koca diyaloglarında yöresel mantık ve kuzeyli insanın mesafeli, hatta sıkıcı olabilecek yine de mizahı donuk bir normalite içindedir.
Olayları komik bir noktaya taşıyan Marge’ın ileri yaştaki hamileliği, aldatmaca, suç ve ölümle çevrili masum bir hayat veren kişi olarak ona neredeyse bir azizlik unvanı kazandırır.
Dizi olarak Fargo
Dizi olarak 5. sezona giren Fargo, Coen kardeşlerin çektiği 1996 yapımı filmle paralellikler taşıdığı gibi ayni zamanda Coen’lerin yapımcılığını da üstlendiği bir dizi.
Dizi dünyasında çok sık karşılaştığımız ölçüde belirli karşıtlıkları da içeriyor. Filmde yaratılan basit ve sıradan, zaman zaman komik olabilen, absürt ve karanlık atmosfer, dizide de sürdürülmeye çalışılmış olmasına rağmen yarattığı etkinin abartıldığı kadar tatmin edici olmadığını düşünüyorum.
Coen kardeşler stiline bağlı kalmak uğruna kara mizah kategorisiyle ayrışmamaya fazla özen gösterilmiş olması diziyi zorlama olarak yorumlanabilecek noktalara sürüklemiş.
